“200+200” – ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΚΟΣΜΗΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ ΣΤΟΝ ΕΛΛΑΔΙΚΟ ΧΩΡΟ, 1621 – 2021

Η δημιουργία πάντα ακολουθούσε την λειτουργικότητα. Οι διακοσμητικές και εφαρμοσμένες τέχνες στην Ευρώπη, από τον 17ο έως τον 20ο αιώνα, προσαρμόστηκαν σε κάθε πολιτισμό κινητοποιώντας την έκφραση της τρέχουσας θρησκευτικής, πολιτικής ή/και οικονομικής κανονικότητας, ή επηρεάζοντας την ανατροπή τους, μέσω της χρήσης και της νέας δημιουργίας.

Το «200+200» προσδιορίζει τον  χρόνο, υποδεικνύοντας το σημείο εκκίνησης για την  μελέτη αντικειμένων και έργων τέχνης που χρησιμοποιήθηκαν στον ελλαδικό χώρο και κατασκευάστηκαν στις ευρωπαϊκές χώρες, την Τουρκία και την Ελλάδα. Πεδίο μελέτης αποτελεί το ευρύτατο φάσμα των Διακοσμητικών και Εφαρμοσμένων Τεχνών, δίνοντας έμφαση στην χρήση και την σημασία τους στην κοινωνική καθημερινότητα, αλλά και την εξέλιξή τους μέσα στους αιώνες.

Παρόλα αυτά, η παρούσα έκθεση δεν εξιστορεί την Ελληνική Επανάσταση, αυτή καθαυτή. Στρέφεται στον υλικό πολιτισμό που διαμόρφωσε και τελικώς, τις κοινωνίες τις οποίες ξεσήκωσε ενάντια στους ισχυρούς Οθωμανούς. Από πολλές απόψεις, οι Έλληνες του 17ου και 18ου αιώνα, στην πόλη και την επαρχία, μοιράστηκαν τον υλικό πολιτισμό των τυράννων τους, ενώ ταυτόχρονα, ατένιζαν προς τον δυτικό πολιτισμό, γοητευμένοι από τις τέχνες και τις τεχνοτροπίες της Ευρώπης.

Οι αλληλεπιδράσεις ήταν ποικίλες και ουσιαστικές. Πολύ συχνά, τα νοήματα αναστρέφονταν και νέοι συμβολισμοί γεννιόντουσαν. Η δημιουργία μηχανισμών των όπλων, τα επιτραπέζια ρολόγια και τα ρολόγια τσέπης αποτελούν ορισμένες μόνο περιπτώσεις μελέτης. Όλα τα παραπάνω κατασκευάστηκαν, αρχικά, στην Ευρώπη, όπως στην Ιταλία, την Αλβανία και τη Γαλλία και έπειτα, βρέθηκαν στην Ηπειρωτική Ελλάδα να ανακατασκευάζονται και να διακοσμούνται, πριν και κατά την διάρκεια της Ελληνικής Επανάστασης. Αυτό είναι το σημείο, όπου οι πτυχές των παραδοσιακών τεχνών της Ελλάδας, φανερώνονται κι έρχονται να αποτελέσουν σύμβολο Ελευθερίας, ιεραρχίας και κοινωνικού κύρους.

Τα λάφυρα πολέμου, από την άλλη, είναι ορισμένα μόνο από τα αξιοσημείωτα καλλιτεχνήματα που διασώζονται, με τις ελληνικές Ιδιωτικές και Μουσειακές Συλλογές να εξιστορούν την ιστορική αστάθεια της Ευρώπης μέσα στους αιώνες. Σήμερα, αντιστέκονται στον χρόνο, ως κειμήλια και εξέχοντα έργα τέχνης.

Τέλος με την παρούσα έκθεση προωθούμε την δημιουργία των έργων τέχνης, την χρήση τους αλλά και την ομορφιά που μετατρέπεται σε έμπνευση και αντικείμενο μελέτης, ενώ πασχίζει να αποτελέσει το όραμα για τις νέες παραδοσιακές χειροτεχνίες. Η έκθεση ακολουθεί έξι άξονες χρηστικών αντικειμένων ανάλογα με την προέλευση, κατασκευή, χρήση και ιστορική τους σημασία. Τα αντικείμενα που χρονολογούνται από τις αρχές του 17ου αιώνα έως τις αρχές του 20ου αιώνα, προέρχονται από Ελληνικές Ιδιωτικές Συλλογές, καθώς και από Ιστορικά και Λαογραφικά Μουσεία. Τον βασικό κορμό της έκθεσης θα πλαισιώσουν εκπαιδευτικά προγράμματα, εργαστήρια, διαλέξεις, εκπαιδευτικές εκδρομές σε Μουσεία και Συλλογές της Ελλάδας, καθώς και pop-up εκθέσεις Ελλήνων  σχεδιαστών, προωθώντας, αφενός τον πλούτο των Ελληνικών Συλλογών και αφετέρου την νέα δημιουργική παραγωγή στη χώρα μας.

Χαρτογραφία: Το Εμπόριο στην Ευρώπη στα Χρόνια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας διαφαίνεται και μέσα από την εικονογράφηση των χαρτών του 1700. Οι έμποροι εμφανίζονται από τα τέλη του Μεσαίωνα σαν μια νέα «κάστα» της Ευρωπαϊκής κουλτούρας, ταξιδεύοντας, πλέον, σε Ασία και Αμερική και μεταφέροντας προϊόντα από τους δρόμους της Μεσογείου. Πολλά αντικείμενα μεταφέρονται με εμπορικά πλοία, αλλά και οι πρώτες ύλες που έρχονται να χρησιμοποιηθούν μαζί με εγχώρια υλικά στην έκταση του σημερινού Ελλαδικού χώρου.

Οπλουργία: Ο Οπλισμός και η Αρματωσιά της Ανατολικής Μεσογείου. Από τα γνωστά μας Καριοφίλια στα μοναδικά υπέροχα κρεμαστά μεδουλάρια.

Η ταυτότητα της Ένδυσης: O διάκοσμος και η ενδυμασία σε άντρες, γυναίκες και παιδιά θα αποτελέσουν σημαντική ενότητα της έκθεσης. Σε μια κοινωνία που άλλαξε σημαντικά μετά την Επανάσταση του ’21, τα κοσμήματα και τα ενδύματα από την Ηπειρωτική Ελλάδα αποτελούν σημαντική πηγή κοινωνιολογικής προσέγγισης για τη κατασκευή και χρήση τους, σε μια εποχή που σηματοδοτεί την παραδοσιακή ελληνική φορεσιά.

Η Τέχνη του Σερβίτσιου: Οι πολυτελείς πορσελάνες στο «Τραπέζι της Ελληνικής Επανάστασης». Από τα σπάνια ιζνίκ στα «κιουτάχεια», μια σύντομη ανασκόπηση της κεραμικής δημιουργίας, σε περισσότερους από τρεις αιώνες, με κεραμικά που χρησιμοποιήθηκαν στον Ελλαδικό χώρο, θα αποτελέσει πηγή για περαιτέρω έρευνα και έμπνευση για σύγχρονες δημιουργίες.

Μικρά Πολύτιμα Προσωπικά Αντικείμενα: Οι περίτεχνες ταμπακοθήκες και άλλα αντικείμενα μικροτεχνίας διηγούνται ιστορίες της καθημερινής ζωής, της θρησκευτικής λατρείας, αλλά και της κοινωνικής επίδειξης σε μια εποχή που άφησε απίθανα καλλιτεχνήματα από όλα σημεία παραγωγής της Ευρώπης και της Μικράς Ασίας.

Η Αξία του Χρόνου: Επιτραπέζια Ρολόγια & Ρολόγια Τσέπης για την Τουρκική αγορά. Οι νέες τεχνολογίες φτάνουν σε όλη την Ευρώπη και διευκολύνουν τη καθημερινή λειτουργία. Αντικείμενα, όπως τα ρολόγια από τα τέλη του 16ου αιώνα, κοσμούνται ανάλογα με το τοπικό καλλιτεχνικό στυλ του παραγγελιοδόχου. Τα ρολόγια τσέπης για την Τουρκική αγορά παραμένουν αγαπημένα κειμήλια συλλεκτών και περίτεχνα έργα μικροτεχνίας, ενώ τα επιτραπέζια ρολόγια κοσμούνται με θέματα από τη φιλελληνική εικονογραφία.  Όλα τα εκθέματα βρίσκονται σε Ελληνικές συλλογές και παραμένουν κειμήλια των Ευρωπαϊκών εργαστηρίων που άνθισαν, από το τέλος της Αναγέννησης, μέχρι και τις αρχές του 20ου αιώνα.

 

 

Σχολικά Εκπαιδευτικά Προγράμματα (Ιανουάριος – Μάιος)

Ως πυρήνας πολιτισμού και εκπαίδευσης, το  ΜΚΗΛ σχεδιάζει, οργανώνει και παρουσιάζει, ετησίως και καθ’ όλη την διάρκεια της ακαδημαϊκής χρονιάς, εκπαιδευτικά προγράμματα που απευθύνονται σε μαθητές όλων των σχολικών βαθμίδων, καθώς και σε φοιτητές/ σπουδαστές.  Το νέο εκπαιδευτικό πρόγραμμα που δημιουργήθηκε ειδικά για την παρούσα έκθεση, περιλαμβάνει «6 ιστορίες από την Τουρκοκρατία για ιστορικά αντικείμενα καθημερινής χρήσης» και αποσκοπεί στην εννοιολογική προσέγγιση της τέχνης ανά τους αιώνες,  την μελέτη και τεκμηρίωση της έμπνευσης, την εξέλιξη της σύγχρονης δημιουργίας αλλά και την κοινωνική συμβολή των καλλιτεχνημάτων.

Ξεναγήσεις & Διαλέξεις (Ιανουάριος – Ιούλιος)

Οι Επιμελητές του ΜΚΗΛ πραγματοποιούν ξεναγήσεις για όλες τις ηλικιακές ομάδες. Μέσα από τις ξεναγήσεις στην έκθεση, παρουσιάζεται η δημιουργία και η χρήση των Εφαρμοσμένων Τεχνών την περίοδο της Ευρωπαϊκής αναταραχής. Από την οπλουργία στα πολύτιμα γαμήλια κοσμήματα, οι ξεναγήσεις ακλουθούν την  καλλιτεχνική δημιουργία, μέχρι το Σήμερα. Επιπλέον, Έλληνες ιστορικοί και Συλλέκτες μοιράζονται  τις γνώσεις τους, περί Ιστορίας και Τέχνης, προλογίζοντας αλλά και ακολουθώντας την Ελληνική Επανάσταση.

Σεμινάρια Παραδοσιακών Τεχνών και Εργαστήρια (Ιανουάριος – Ιούνιος)

Το ΜΚΗΛ προσκαλεί καταξιωμένους καλλιτέχνες να μας συστήσουν παραδοσιακές τέχνες και τεχνικές που συνδέονται με τα καλλιτεχνήματα που φιλοξενούνται στην νέα έκθεση. Τα σεμινάρια καλύπτουν μια ευρεία γκάμα θεματικών, προσφέροντας στους συμμετέχοντες νέα ερεθίσματα και κίνητρα, προτρέποντάς τους να πειραματιστούν και να δημιουργήσουν. Οι θεματικές ποικίλουν και περιλαμβάνουν την χρήση πολλών διαφορετικών υλικών και εφαρμογών, όπως για παράδειγμα την δημιουργία με οργανικά ή/και ανακυκλώσιμα υλικά, ή την εκμάθηση της Ιαπωνικής τέχνης Origami.

 

Pop-Up Εκθέσεις Ελλήνων Δημιουργών (Φεβρουάριος – Ιούνιος)

Το ΜΚΗΛ παρουσιάζει Pop-Up εκθέσεις Ελλήνων δημιουργών από τον χώρο των διακοσμητικών τεχνών και της μόδας. Η προώθηση της σύγχρονης παραγωγής αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους  σκοπούς του ΜΚΗΛ.

Σκοπός μας, η Έκθεση “Form Follows Function: 200+200” να λειτουργήσει ως σημείο εκκίνησης  για την νέα έμπνευση των δημιουργών του Σήμερα.

 

Εκπαιδευτικές Εξορμήσεις και Εκδρομές σε Ελληνικές Συλλογές και Εθνογραφικά & Λαογραφικά Μουσεία σε Αθήνα και Κωμοπόλεις (Μάρτιος –Ιούλιος)

Το ΜΚΗΛ οργανώνει και προσφέρει εκπαιδευτικές εκδρομές και εξορμήσεις  στους επισκέπτες του, Έλληνες και διεθνείς. Σκοπός μας, είναι να μοιραστούμε τον πλούτο των ιδιωτικών συλλογών σε ελληνικές οικίες, ιδρύματα και λαογραφικά/εθνογραφικά μουσεία. Μονοήμερες εκδρομές και εξορμήσεις Σ/Κ πρόκειται να ανακοινωθούν σύντομα.

 

Η νέα Περιοδική  Έκθεση του ΜΚΗΛ θα συνοδεύεται από Κατάλογο, στην Ελληνική και Αγγλική γλώσσα.